Phòng vệ chính đáng theo quy định của pháp luật hiện hành

0
gioithieu
gioithieu
gioithieu
gioithieu

Về vấn đề “Phòng vệ chính đáng theo quy định của pháp luật hiện hành”; Luật Bảo Trung xin được tiến hành phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật hiện hành qua đó giúp bạn đọc dễ dàng hiểu các vấn đề này. Quý khách vui lòng liên hệ trung tâm tư vấn Luật Bảo Trung 1900.6579 để được giải đáp mọi thắc mắc về các vấn đề pháp luật.

Luật Bảo Trung tư vấn pháp luật Bảo mật- Uy tín- Nhanh chóng- Hiệu quả. 1900.6579

Phòng vệ chính đáng là một trong những căn cứ để miễn trách nhiệm hình sự cho người thực hiện hành vi phạm tội. Bộ luật hình sự 2015 đã có quy định về căn cứ này tại Điều 22. Vậy trong trường hợp nào sẽ phát sinh quyền phòng vệ chính đáng? Việc phòng vệ chính đáng có giới hạn hay không? Các căn cứ xem xét hành vi phòng vệ như thế nào được coi là phòng vệ chính đáng?

Luật Bảo Trung xin được phân tích, tư vấn như sau.

1. Cơ sở pháp lý.

  • Bộ luật hình sự 2015

2. Nội dung tư vấn.

2.1 Phòng vệ chính đáng là gì.

Khoản 1 Điều 22 BLHS quy định:

Điều 22. Phòng vệ chính đáng

Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình; của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước; của cơ quan; tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên. Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

Theo quy định trên, phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả sự xâm hại đến lợi ích của Nhà nước, của tổ chức; quyền và lợi ích hợp pháp của người có hành vi phòng vệ hoặc của người khác. Mục đích của phòng vệ chính đáng là bảo vệ lợi ích hợp pháp nên mặc dù người có hành vi phòng vệ gây thiệt hại cho người có hành vi xâm hại nhưng không bị coi là tội phạm. Phòng vệ chính đáng là quyền của công dân. Quyền phòng vệ chính đáng được thực hiện cả khi người phòng vệ có khả năng bảo vệ lợi ích hợp pháp bằng các biện pháp khác.

2.2 Căn cứ phát sinh hành vi phòng vệ chính đáng.

  • Thứ nhất, có hành vi xâm hại những lợi ích cần phải bảo vệ của nhà nước; tổ chức; cơ quan hoặc các nhân. Hành vi này phải là hành vi phạm tội hoặc có tính chất nguy hiểm cho xã hội.
Hành vi xâm hại có thể là hành vi phạm tội; là hành vi thỏa mãn các dấu hiệu của cấu thành tội phạm quy định trong Bộ luật hình sự; có thể là hành vi như giết người, cướp tài sản,… Hoặc cũng có thể không phải là tội phạm nhưng có tính nguy hiểm cho xã hội đáng kể. Ví dụ, hành vi tấn công của người chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự 2015; hành vi tấn công của người mắc bệnh tâm thần mất khả năng nhận thức hoặc làm chủ hành vi của mình…
  • Thứ hai, hành vi nguy hiểm cho xã hội đang gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại thực sự và ngay tức khắc cho những lợi ích cần phải bảo vệ.

Hành vi đe dọa gây thiệt hại thực sự và ngay tức khắc nghĩa là hành vi đe dọa làm cho người khác có căn cứ để tin rằng nếu không chống trả thì liền ngay sự đe dọa, người đe dọa sẽ thực hiện ngay lời đe dọa của mình. Ví dụ: A cầm dao tấn công, dơ súng lên định bắn B….Được coi là đe dọa gây thiệt hại thực sự cả trong trường hợp người đe dọa sử dụng lựu đạn giả; súng giả với ý thức làm cho người bị đe dọa tin rằng đó là lựu đạn thật; súng thật.

Hành vi gây thiệt hại đang xảy ra trên thực tế tại thời điểm phát sinh quyền phòng vệ. Hành vi xâm hại chưa xảy ra hoặc chưa đe dọa xảy ra ngay tức khắc cho những lợi ích hợp pháp; trường hợp hành vi xâm hại đã kết thúc cũng không làm phát sinh quyền phòng vệ chính đáng. Việc thực hiện hành vi chống trả trong hai trường hợp trên có thể sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.

2.3 Giới hạn của việc phòng vệ chính đáng.

  • Thứ nhất, hành vi phòng vệ chính đáng không chỉ giới hạn ở việc gạt bỏ sự đe dọa; đẩy lùi sự tấn công mà còn có thể chủ động chống lại hành vi xâm hại. Hành vi phòng vệ chính đáng chỉ có thể chống trả, gây thiệt hại cho chính người xâm hại

Khi có cơ sở làm phát sinh quyền phòng vệ chính đáng; người phòng vệ có quyền chống trả hành vi xâm hại ngay cả khi họ có khả năng lựa chọn biện pháp khác để tránh được thiệt hại do hành vi xâm hại gây ra. Tuy nhiên, đối với trường hợp người tấn công là người chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự; người không có năng lực trách nhiệm hình sự, thì hành vi chống trả người tấn công chỉ được coi là phòng vệ chính đáng nếu đó là biện pháp duy nhất.

Hành vi chống trả trong phòng vệ chính đáng phải là chống trả; gây thiệt hại cho chính người có hành vi xâm hại. Điều kiện này xuất phát từ mục đích của phòng vệ là ngăn chặn được sự xâm hại. Chống trả gây thiệt hại cho người không có hành vi xâm hại không coi là phòng vệ chính đáng.
  • Thứ hai, hành vi chống trả của người phòng vệ phải là hành vi chống trả một cách cần thiết; nghĩa là hành vi chống trả phải phù hợp với tính chất và mức độ của hành vi xâm hại.
Để xem xét hành vi chống trả có phải là chống trả một cách cần thiết hay không; “phải xem xét toàn diện những tình tiết có liên quan đến hành vi xâm hại và hành vi phòng vệ; các yếu tố đó có thể là khách thể cần bảo vệ (bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ tính mạng); mức độ thiệt hại do hành vi xâm hại có thể gây ra hoặc đã gây ra và do hành vi phòng vệ gây ra; vũ khí, phương tiện, phương pháp mà hai bên đã sử dụng; nhân thân của người xâm hại (giới tính; tuổi; lai lịch người xâm hại…); cường độ của sự tấn công và của sự phòng vệ; hoàn cảnh và nơi xảy ra sự việc (nơi vắng người, nơi đông người, đêm khuya)… Đồng thời khi đánh giá cũng nên chú ý yếu tố tâm lý của người phải phòng vệ; xem xét tại thời điểm phòng vệ, người đó có điều kiện để lựa chọn chính xác biện pháp phòng vệ hay không.

 

Hệ thống tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 1900.6579

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về “Phòng vệ chính đáng theo quy định của pháp luật”rất hân hạnh được giúp đỡ bạn. Quý khách hàng liên hệ trực tiếp hệ thống tổng đài trực tuyến hoặc qua hòm thư Lawbaotrung@gmail.comFanpage Luật Bảo Trung để được luật sư, chuyên gia tư vấn về vấn đề đang gặp phải. Thông qua đó tìm được hướng giải quyết tối ưu nhất; kinh tế nhất; đảm bảo quyền và lợi ích trực tiếp của cá nhân khách hàng. Quý khách truy cập và theo dõi trang fanpage Luật Bảo Trung để cập nhật tin tức pháp luật hàng ngày.

Trân trọng.

 


Các bạn có thể tham khảo các bài viết khác của Luật Bảo Trung.